حبوبات یکی از مهمترین مواد غذایی در سبد مصرفی خانوار هستند و محصولاتی مانند نخود، لوبیا، عدس، لپه و ماش در حجم بالایی در بازار عرضه میشوند. افزایش تقاضا برای حبوبات پاکشده، یکدست و بستهبندیشده باعث شده است راهاندازی خط تولید حبوبات به یکی از زمینههای قابل توجه در صنایع غذایی تبدیل شود.
یک خط تولید استاندارد میتواند مراحل مختلفی مانند پاکسازی، جداسازی، سورت، پولیش و بستهبندی حبوبات را با سرعت و دقت بالا انجام دهد.انتخاب تجهیزات مناسب در خط تولید حبوبات اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کیفیت محصول نهایی تا حد زیادی به عملکرد دستگاهها وابسته است. در ادامه با مهمترین دستگاههای مورد استفاده در این خطوط و کاربرد هر یک آشنا میشویم.
دستگاه بوجاری حبوبات
یکی از نخستین تجهیزات در خط تولید حبوبات، دستگاه بوجاری است. حبوبات خام پس از برداشت معمولاً حاوی ناخالصیهایی مانند خاک، سنگریزه، کاه، پوسته، گردوغبار و مواد سبک هستند.دستگاه بوجاری با استفاده از جریان هوا، الکها و سیستمهای جداسازی، بخش قابل توجهی از این ناخالصیها را از محصول جدا میکند. این مرحله باعث میشود حبوبات برای ورود به مراحل بعدی آماده شوند.بوجاری مناسب علاوه بر افزایش کیفیت محصول، از آسیب دیدن دستگاههای بعدی نیز جلوگیری میکند.
دستگاه سنگگیر
وجود سنگ و ذرات سخت در حبوبات یکی از مشکلاتی است که باید پیش از بستهبندی برطرف شود. دستگاه سنگگیر برای جداسازی سنگریزهها و ذرات سنگین از حبوبات مورد استفاده قرار میگیرد.این دستگاه با ایجاد اختلاف در وزن مخصوص و استفاده از جریان هوا، سنگ و مواد سنگین را از دانههای حبوبات جدا میکند. استفاده از سنگگیر در خط تولید حبوبات اهمیت زیادی دارد؛ زیرا باقی ماندن سنگ در محصول میتواند کیفیت و ایمنی آن را کاهش دهد.
دستگاه پولیش حبوبات
پس از پاکسازی، ممکن است سطح حبوبات همچنان دارای گردوغبار یا ظاهر کدر باشد. دستگاه پولیش برای تمیزتر و براقتر شدن سطح دانهها استفاده میشود.در این مرحله حبوبات با روشهای مکانیکی و اصطکاک کنترلشده، سطحی تمیزتر و ظاهر یکنواختتری پیدا میکنند. پولیش مناسب میتواند به افزایش جذابیت ظاهری محصول کمک کند و باعث شود حبوبات بستهبندیشده ظاهر بهتری در قفسه فروشگاه داشته باشند.البته میزان پولیش باید متناسب با نوع حبوبات و استاندارد مورد نظر انتخاب شود تا به دانهها آسیب وارد نشود.
دستگاه سورتینگ حبوبات
دستگاه سورتینگ یکی از مهمترین تجهیزات در خط تولید حبوبات مدرن است. وظیفه اصلی این دستگاه جداسازی دانههای نامناسب بر اساس ویژگیهایی مانند رنگ، اندازه، شکل و وجود لکه یا آسیبدیدگی است.
سورتینگ نوری یا اپتیکال با استفاده از دوربینها و سیستمهای پردازش تصویر، دانههای معیوب را شناسایی و از محصول سالم جدا میکند. این فناوری باعث افزایش یکنواختی محصول و کاهش خطای انسانی میشود.استفاده از دستگاه سورتینگ بهخصوص در خطوطی که محصول باکیفیت و استاندارد تولید میکنند، اهمیت بالایی دارد.
دستگاه جداکننده و سایزبندی حبوبات
حبوبات از نظر اندازه و شکل کاملاً یکسان نیستند. برای دستیابی به محصولی یکنواخت، میتوان از دستگاههای سایزبندی استفاده کرد.این دستگاهها حبوبات را بر اساس اندازه به گروههای مختلف تقسیم میکنند. برای مثال، دانههای درشت و ریز از یکدیگر جدا میشوند. سایزبندی مناسب علاوه بر افزایش کیفیت ظاهری محصول، میتواند در فرآیند بستهبندی و قیمتگذاری نیز تأثیرگذار باشد.
دستگاه بالابر و انتقال حبوبات
در یک خط تولید حبوبات، دستگاههای مختلف در کنار یکدیگر قرار میگیرند و محصول باید از یک مرحله به مرحله بعد منتقل شود. بالابرها و سیستمهای انتقال برای جابهجایی حبوبات بین دستگاهها استفاده میشوند.بالابر کاسهای، نوار نقاله و برخی سیستمهای انتقال عمودی از تجهیزات رایج در این بخش هستند. طراحی مناسب سیستم انتقال باعث کاهش نیاز به نیروی انسانی و جلوگیری از آسیب یا آلودگی محصول میشود.
دستگاه توزین و بستهبندی حبوبات
پس از طی مراحل پاکسازی و سورت، حبوبات باید در وزنهای مشخص بستهبندی شوند. دستگاه توزین و بستهبندی وظیفه اندازهگیری مقدار مشخصی از محصول و قرار دادن آن در بسته را بر عهده دارد.این دستگاهها میتوانند برای بستههای مختلف مانند ۵۰۰ گرم، یک کیلوگرم یا وزنهای سفارشی تنظیم شوند.
سیستمهای اتوماتیک بستهبندی باعث افزایش سرعت تولید، کاهش خطای توزین و کاهش مصرف نیروی انسانی میشوند.در این مرحله نوع بستهبندی نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بسته باید علاوه بر ظاهر مناسب، از محصول در برابر رطوبت، گردوغبار و عوامل محیطی محافظت کند.
دستگاه دوخت یا سیل بستهبندی
پس از پر شدن بسته، دهانه آن باید بهصورت مناسب بسته شود. دستگاه دوخت یا سیل وظیفه بستن دهانه بستهها را بر عهده دارد.
نوع دستگاه مورد استفاده به جنس لفاف و نوع بستهبندی بستگی دارد. در خطوط بستهبندی اتوماتیک، عملیات پر کردن، دوخت و برش میتواند بهصورت یکپارچه انجام شود.بستهبندی صحیح نقش مهمی در حفظ کیفیت و افزایش ماندگاری حبوبات دارد و از ورود آلودگی و رطوبت به داخل بسته جلوگیری میکند.
دستگاه تاریخزن و جت پرینتر
برای درج اطلاعاتی مانند تاریخ تولید، تاریخ انقضا، شماره سری ساخت و اطلاعات مربوط به محصول، از دستگاههای تاریخزن یا جت پرینتر استفاده میشود.
این دستگاهها میتوانند اطلاعات مورد نیاز را روی بستهبندی چاپ کنند و یکی از تجهیزات تکمیلی در خط تولید حبوبات محسوب میشوند. انتخاب دستگاه مناسب باید بر اساس نوع بستهبندی، سرعت خط و نوع اطلاعاتی که قرار است چاپ شود انجام گیرد.
اهمیت هماهنگی دستگاهها در خط تولید حبوبات
انتخاب جداگانه هر دستگاه کافی نیست؛ بلکه تجهیزات باید از نظر ظرفیت، سرعت و نحوه انتقال محصول با یکدیگر هماهنگ باشند. اگر ظرفیت دستگاه بوجاری بیشتر از دستگاه سورتینگ باشد، ممکن است در خط تولید گلوگاه ایجاد شود.
به همین دلیل پیش از راهاندازی خط تولید حبوبات باید ظرفیت تولید مورد نظر، نوع حبوبات، فضای کارخانه و میزان اتوماسیون مشخص شود.همچنین کیفیت ساخت دستگاهها، سهولت شستوشو و نگهداری، دسترسی به قطعات یدکی و خدمات پس از فروش از عواملی هستند که هنگام انتخاب تجهیزات باید مورد توجه قرار گیرند
یک خط تولید حبوبات استاندارد از مجموعهای از تجهیزات تشکیل میشود که هر کدام وظیفه مشخصی دارند. دستگاه بوجاری و سنگگیر برای پاکسازی اولیه، پولیش برای بهبود ظاهر، سورتینگ برای جداسازی دانههای نامناسب، دستگاه سایزبندی برای تفکیک اندازه، تجهیزات انتقال برای جابهجایی محصول و دستگاههای توزین و بستهبندی برای آمادهسازی محصول نهایی استفاده میشوند.
انتخاب درست این تجهیزات میتواند به افزایش سرعت تولید، کاهش ضایعات، بهبود کیفیت و یکنواختی محصول و کاهش هزینههای عملیاتی کمک کند. بنابراین پیش از خرید و راهاندازی خط تولید حبوبات، بهتر است ظرفیت مورد نیاز و نوع محصولات بهدقت بررسی شده و تجهیزات متناسب با نیاز واحد تولیدی انتخاب شوند.
لیست دستگاه های بسته بندی حبوبات کاراصنعت
- دستگاه سنگ ریزه گیر وغربالگري خشکبار ،حبوبات و دانه هاي گياهي مدل DEST -5
- دستگاه بسته بندي حبوبات در پاكت
- دستگاه پرکن وزنی 2 هد مدل WT2 در پاکت
- دستگاه بسته بندي عمودي (FORM-FILL-SEAL) مدل SA100G
- بالابر قاشقكي ( BUCKET ELEVATOR )
- دستگاه پیک فیل سیل کیسه BFFS-300
- سيل اتوماتيك ظروف شفاف یکبار مصرف CSL4 چهار قالبه